GAZETECİYE ‘HABER HAK, YORUM HELALDİR!’
Ama günümüzde 'gazeteciliğin sermayesi maalesef değiştiği için’ olsa gerek bugünkü yazımın başlığında ifade ettiğim görüş anlamını yitirmiş, önemini ne yazık ki kaybetmiştir.
Zikri EVNER DOBRA DOBRA
zikriekspres@gmail.com -
DOBRA DOBRA Zikri EVNER
GAZETECİYE ‘HABER HAK, YORUM HELALDİR!’
Ama günümüzde “gazeteciliğin sermayesi maalesef değiştiği için’ olsa gerek bugünkü yazımın başlığında ifade ettiğim görüş anlamını yitirmiş, önemini ne yazık ki kaybetmiştir. Geçenlerde bu konuya dair günümüz üstatlarından Soner Yalçın, hem ODATV’ de hem de NEFES gazetesinde yayımlanan köşe yazısında şunları anlatmıştır.
‘Gazeteciliğin asıl sermayesi haberdir. Bir gazeteciyi güçlü yapan; ulaştığı belge, doğruladığı bilgi ve kamuoyuna sunduğu gerçektir. Okur da gazeteciye, kimleri tanıdığı için değil, gerçeğe ulaşabildiği için güvenir…
Amerikalı medya sosyoloğu Michael Schudson, gazeteciliğin varlık nedenini ‘KAMU ADINA’ bilgi toplamak ve iktidarı denetlemek olarak tanımladı...
Gazetecinin en büyük gücü, kurduğu dostluklar değil, koruduğu bağımsızlıktı…
Ve fakat son yıllarda bu dengeyi değiştiren farklı anlayış güç kazandı. Bazı medya mensupları için haber, amaç olmaktan çıkıp ilişki kurmanın aracına dönüştü. Gazetecilik kimliği; siyasetçilere, bürokratlara, iş insanlarına ve karar vericilere ulaşmayı sağlayan nüfuz kartı haline getirildi. Böylece haberden doğan güven, zamanla haberin önüne geçen kişisel ilişkilere yatırım yapmanın aracına dönüştü ve mesleğin karakteri değişmeye başladı…
Fransız sosyolog Pierre Bourdieu, ekonomik sermaye kadar “sosyal sermayenin” de güç ürettiğini söyledi. Yani: Gazetecilikte ilişkiler amaç değil, araçtır. Haber üretmeye hizmet ettiği sürece mesleğin doğal parçasıdır ilişki. Ama ilişki ağı haberin önüne geçtiğinde, gazeteciliğin merkezine artık gerçek değil, nüfuz yerleşmeye başlar…
O noktadan sonra gazetecinin değeri araştırdığı dosyalarla değil, telefonunun rehberindeki isimlerle ölçülür hale geliyor. Haber ikinci plana düşüyor ve erişim, nüfuz, aracılık öne çıkıyor. İşte gazetecilik ile başka faaliyetin birbirine karıştığı eşik tam burası oluyor. Gazeteci, halkın bilgi alma hakkı için değil, sahip olduğu ilişki ağını kişisel etki veya menfaat üretmek için kullanmaya başlıyor. Olan mesleğin kimliğine oluyor…
Gazetecilikte haber kaynağına yakın olmak kaçınılmazdır kuşkusuz...
Siyaset muhabiri politikacıyı, ekonomi muhabiri iş dünyasını, adliye muhabiri savcıyı ve yargıcı tanımak zorunda. Sorun, bu yakınlığın haber üretmek için değil, kişisel güç üretmek için kullanılmaya başlaması…
Kırılma burada yaşanıyor. Gazeteci, halk adına denetleyen kişi olmaktan çıkıp güç odaklarının aracısına dönüştüğünde, mesleğin ekonomik dengesi de değişiyor. Artık kazanç yalnızca yazılan haberden ya da alınan maaştan ibaret olmuyor. Gazetecilik kimliğinin açtığı kapılar, kurulan ilişkiler ve sağladığı erişim ekonomik değere dönüşüyor!
İlişkiler ekonomik değere dönüşür ve ekonomik güç de yeni ilişkilerin kapısını açıyor. İletişim araştırmacıları bu nedenle sadece “medyanın ekonomisini” değil, “nüfuz ekonomisi” üzerinde daha çok duruyor.
Gazetecilikten kazanılan güven, haber yerine kişisel menfaat için kullanılmaya başladığında, kaybeden salt meslek değil, toplumun habere duyduğu inanç oluyor. Bu noktada halk gazetecinin haberine değil, ilişkilerine bakmaya başlıyor.
Sonuçta: Kalem gücün kapısını açan anahtara dönüştüğünde, gazetecilik bitmez ama başka meslek başlar: İLİŞKİ SİMSARLIĞI…
Gerçek gazeteci haberini satar, güvenini satmaz. Gazetecilikten kazanılan itibar, haber yerine ilişki ve kişisel menfaat üretmeye başladığında ortada artık aynı meslek yoktur…”
Üstat Soner Yalçın ne güzel anlatmış. Fazla söze ne hacet!...
